Οι "Pine Residences" είναι έξι διώροφες κατοικίες που βρίσκονται στην Παλαιά Πεντέλη Αττικής. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από την έντονη βλάστηση με ψηλά πεύκα, τα οποία αποτέλεσαν δημιουργική παράμετρο του σχεδιασμού. Η είσοδος στο συγκρότημα χωροθετείται στη βορινή πλευρά του οικοπέδου, με τα φυτεμένα πρανή εκατέρωθεν να δημιουργούν το διαχωριστικό «κατώφλι» μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου χώρου.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα της σύνθεσης αποτελεί η αντίθεση της πέτρινης ισόγειας βάσης με το λευκό πρισματικό σώμα του κτιρίου. Ο πέτρινος όγκος φιλοξενεί τις εισόδους των τριών μεζονετών καθώς και των δύο κεντρικών κλιμακοστασίων που διοχετεύουν του ενοίκους στους ορόφους και τον υπόγειο χώρο στάθμευσης.
Οι τρεις ισόγειες κατοικίες εκτονώνονται σε ιδιωτικούς κήπους στη νότια πλευρά του οικοπέδου μέσω μεγάλων ανοιγμάτων, επιτυγχάνοντας άμεση συσχέτιση των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. Στα ανώτερα επίπεδα, ο λευκός όγκος επιμερίζεται σε μικρότερους κύβους με κεκλιμένη στέψη που σηματοδοτούν τις κατοικίες και τα κεντρικά κλιμακοστάσια.
Οι κατοικίες των ορόφων συνδέονται με εσωστρεφείς ημι-υπαίθριους χώρους που προκύπτουν ως εσοχές στη συμπαγή μορφή, ενώ ευρύχωροι εξώστες εμπλουτίζουν τις όψεις με τις απαραίτητες εκτονώσεις. Την ογκοπλασία στις δύο κύριες όψεις συμπληρώνουν τα έρκερ, ενισχύοντας τον πρισματικό χαρακτήρα της ολίσθησης. Τα συμπαγή στοιχεία των όψεων έρχονται σε διαρκή διάλογο με τα ελαφρά διάτρητα κιγκλιδώματα και τις περσίδες πλάγια των εξωστών.

 

Σε οικόπεδο εντός οικισμού, στα περίχωρα της πόλης της Κω, δημιουργήθηκαν η κυρίως κατοικία μιας οικογένειας και ο ξενώνας. Η έλλειψη θέας, η επαφή με πολυσύχναστο δρόμο καθώς και η γειτνίαση με μοναστήρι, οδήγησαν σε εσωστρεφή ανάπτυξη των κτιρίων και στη δημιουργία ενός εσωτερικού "περίβολου" με την πισίνα, όπου αναπτύσσεται όλη η ιδιωτική ζωή, προστατευμένη από τα κτίρια και από το πράσινο.
Οι εξωτερικές όψεις των κτιρίων, έχουν περιορισμένα ανοίγματα, ενώ οι εσωτερικές διαθέτουν μεγάλα συνεχή υαλοστάσια, που ενοποιούν εσωτερικό με εξωτερικό χώρο.
Ο λιτός μοντέρνος σκελετός συνδιαλέγεται με τοιχοποιίες και πεζούλια από τοπική πέτρα, ως αναφορά στα παραδοσιακά σπίτια της περιοχής. Η ζώνη διημέρευσης στην κυρίως κατοικία και η ζώνη ύπνου, αναπτύσσονται κάθετα μεταξύ τους. Αποτελούν διακριτούς όγκους λειτουργικά, χωρικά και μορφολογικά. Συνδέονται μέσω χαμηλότερου όγκου, ενός διαμπερούς διαδρόμου, που αποτελεί την άρθρωσή τους.
Οι κοινόχρηστοι χώροι έχουν οπτική και λειτουργική συνέχεια με τον κήπο και την πισίνα, ενώ πλούσιοι στεγασμένοι χώροι προσφέρουν προστασία ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.
Ο ξενώνας αναπτύσσεται κάθετα στην κυρίως κατοικία. Οι τρεις όγκοι, ζώνη διημέρευσης, ζώνη ύπνου και ξενώνας, ορίζουν τον υπαίθριο χώρο που αναπτύσσεται η πισίνα και ενοποιούνται από αυτόν.
Η φύτευση που επιλέχθηκε είναι μεσογειακή. Ενισχύθηκε η υπάρχουσα δενδροστοιχία από ελληνικά κυπαρίσσια στην πλευρά του μοναστηριού. Διατηρήθηκε και ενισχύθηκε το περιβόλι από εσπεριδοειδή. Στα όριο του δρόμου επιλέχθηκαν πικροδάφνες για εξασφάλιση της ιδιωτικότητας. Ανάμεσα σε αρωματικά φυτά, φυτεύτηκαν ελιές και κυπαρίσσια, μουριές στο γρασίδι για σκιά και μια χαρουπιά που θα διαπεράσει το κτίριο από το άνοιγμα της βεράντας.
Η είσοδος της κατοικίας περιστοιχίζεται από ανθοφόρα και εξωτικά φυτά, όπως η πλουμέρια με το μεθυστικό άρωμα, που αποτελεί ανάμνηση και σύνδεση με τα παιδικά χρόνια του ιδιοκτήτη.

 

Το "Hourglass Corral" είναι μία εξοχική κατοικία, που περιλαμβάνει καλλιέργειες αρωματικών φυτών. Αποτελεί το τελευταίο από τα πέντε τμήματα ενός ευρύτερου έργου, που υλοποιείται στη Μήλο τα τελευταία δέκα χρόνια σε μία έκταση 90 στρεμμάτων, το "Voronoi's Corrals".
"Corrals"
Τα μαντριά υπάρχουν στις Κυκλάδες εδώ και αιώνες. Διαμορφώνουν ευρύτερες ζώνες με συγκεκριμένες χρήσης γης. Πρόκειται για έναν άτυπο, εμπειρικό πολεοδομικό σχεδιασμό μεγάλων εκτάσεων. Το "Hourglass Corral" αντλεί επιρροές από αυτόν τον παραδοσιακό τρόπο, με τον οποίο ορίζονταν οι χρήσεις γης, οριοθετώντας μια έκταση, στην οποία συνδυάζονται διαφορετικές γεωργικές χρήσεις με τη χρήση κατοικίας.
"Voronoi"
Η κάτοψη της κατοικίας είναι προϊόν παραμετρικού σχεδιασμού. Προέκυψε, προσδιορίζοντας συγκεκριμένα σημεία στο τοπίο, τα οποία θα αποτελούσαν ιδανικές θέσεις για τα τραπέζια, τους πάγκους, τα κρεβάτια και τα δέντρα της κατοικίας. Όλα αυτά τα σημεία εισήχθησαν ως παράμετροι σε έναν τύπο, που ανακάλυψε ο Ρώσος μαθηματικός Georgy Voronoi. Σε αντίθεση με τον καρτεσιανό κάνναβο, οι κάνναβοι του Voronoi είναι οργανικοί και προσαρμόζονται στα δεδομένα, καθώς προκύπτουν γύρω από οποιοδήποτε σύνολο σημείων στο χώρο.
Η κατοικία αναπτύσσεται με νότιο προσανατολισμό. Δοκάρια από εμφανές σκυρόδεμα προβάλλουν πέρα από τις όψεις του κτιρίου, διαμορφώνοντας "κελιά" του κανάβου Βορονόι, και υποστηρίζουν τα σκίαστρα. Σε κάθε "κελί" τοποθετείται ένα διαφορετικό είδος αρωματικού φυτού. Το φυτεμένο δώμα προσφέρει αποδοτική θερμομόνωση στους χώρους, ενώ τα έντονα χρώματα των φυτών εκφράζουν τη συνολική σχεδιαστική στρατηγική.
"Hourglass"
Οι κάνναβοι του Voronoi είναι δομές, που συναντιούνται συχνά στη φύση ως οργανικά σχήματα, που προσαρμόζονται στα δεδομένα. Με τον ίδιο τρόπο που όταν δημιουργηθούν τρύπες στον πάτο ενός κουτιού γεμάτο με άμμο, εκείνο αρχίζει να αδειάζει -όπως ακριβώς συμβαίνει και σε μία κλεψύδρα-, το σχήμα που προκύπτει στην επιφάνεια της άμμου, καθώς αδειάζει το κουτί, είναι ένας κάνναβος Voronoi. Το σχήμα των ταβανιών στους εσωτερικούς χώρους του "Hourglass Corral", είναι παρόμοιο με αυτό της άμμου. Διαμορφώνονται ως μια αλληλουχία από χωνιά, τα οποία στην κορυφή τους έχουν μια στρογγυλή οπή. Όταν ανοίγουν οι φεγγίτες, που καλύπτουν τις στρογγυλές οπές, δημιουργείται εξαιρετικά αποδοτικός φυσικός αερισμός για το κτίριο. Κάτω από κάθε φεγγίτη τοποθετείται ένα κλείστρο, που προσομοιάζει σε αυτά των φωτογραφικών μηχανών, ενώ ένας κυκλικός μεταλλικός δίσκος αναρτάται κάτω από τη στρογγυλή οπή για τον έμμεσο φωτισμό των χώρων.

 

Το συγκρότημα κατοικιών "Legea" αναπτύσσεται στην περιοχή Καλλιράχη της Θάσου, σε ένα εκτός σχεδίου αγροτεμάχιο, που αποτελεί μέρος ενός ιδιαίτερου φυσικού τοπίου, με έντονη κλίση εδάφους και πυκνή βλάστηση.
Το έργο αποτελείται από τρεις κατοικίες, οι δυο από τις οποίες είναι πανομοιότυπες και αναπτύσσονται σε δύο επίπεδα. Στο επίπεδο του ισογείου διατάσσονται μια ενιαία σαλοκουζίνα, ένα υπνοδωμάτιο και ένα λουτρό, ενώ στον όροφο δύο ακόμη υπνοδωμάτια και ένα λουτρό. Η τρίτη κατοικία διαφοροποιείται, καθώς είναι ισόγεια, με σοφίτα και υπόγειο. Στο ισόγειο οργανώνονται η σαλοκουζίνα, ένα υπνοδωμάτιο κι ένα λουτρό, ενώ στη σοφίτα άλλο ένα υπνοδωμάτιο με λουτρό.
Η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίστηκε κατά το σχεδιασμό ήταν η ενσωμάτωση του συνολικού όγκου του έργου στο φυσικό τοπίο, με στόχο την ανάδειξη και όχι την αλλοίωση της ταυτότητας του. Στο επίπεδο του ισογείου, αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση της πέτρας, που εναρμονίζεται απόλυτα με το φυσικό έδαφος και δίνει την αίσθηση ότι τα κτίρια αποτελούν συνέχεια του, διαρρηγνύοντας τα όρια μεταξύ φυσικού και δομημένου χώρου. Οι όγκοι των ορόφων, με το λευκό τους χρώμα και την αυστηρή γεωμετρία, έρχονται να ανατρέψουν αυτή τη συνθήκη. Μοιάζουν με πρίσματα, με έντονη διαφάνεια, που αιωρούνται πάνω από το φυσικό έδαφος, προσθέτοντας δυναμισμό στη συνολική σύνθεση.
Ο συνολικός όγκος κάθε κατοικίας βρίσκεται σε διαφορετικό επίπεδο και έχει ελαφρώς διαφορετικό προσανατολισμό, ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή θεά προς τη θάλασσα αλλά και η ιδιωτικότητα των ενοίκων. Έτσι οι χώροι διημέρευσης και οι ημιυπαίθριοι χώροι των κατοικιών δεν έχουν άμεση οπτική επαφή μεταξύ τους. Το ίδιο συμβαίνει και με το επίπεδο της πισίνας, που διαφοροποιείται τόσο σε σχέση με τον εξωτερικό χώρο φαγητού, όσο και ανάμεσα στις κατοικίες.
Η σχέση των χώρων διημέρευσης με τον εξωτερικό χώρο της πέργκολας είναι άμεση, χωρίς αυστηρά όρια, πράγμα που επιτυγχάνεται με τα μεγάλα ανοίγματα και τις χαράξεις των υλικών του δαπέδου. Υλικά όπως το μάρμαρο γλιστρούν από κατακόρυφες επιφάνειες στο εσωτερικό και στη συνέχεια στο εξωτερικό δάπεδο υπογραμμίζοντας τη ροϊκότητα των χώρων και προσδίδοντας μια αίσθηση καθαρότητας και πολυτέλειας. Η πέτρα, το ξύλο και το λευκό χρώμα τονίζουν αυτά τα στοιχεία και συνεργάζονται με το φως στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής σύλληψης.

 

Οι κατακόρυφοι τοίχοι νερού μπορούν να είναι κατασκευασμένοι από οπλισμένο σκυρόδεμα, μέταλλο ή γυαλί.

Λεπτομέρεια κλιμακοστασίου σε κτίριο γραφείων στη Νορβηγία.
Φωτογραφία: Ivar Kvaal

Το νέο κτίριο, που στεγάζει το εργαστήριο "Malcolm H. Wiener" της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, διασπάται σε δύο ανεξάρτητους όγκους, οι οποίοι φέρουν κεραμοσκεπή και ενοποιούνται μορφολογικά και λειτουργικά μέσω ενός μικρότερου όγκου με επίπεδη οροφή και διαφανείς όψεις. Σ’ αυτό το χαμηλότερο κεντρικό πυρήνα με τη γυάλινη πρόσοψη, οργανώνεται η κεντρική είσοδος και η υποδοχή, ενώ στο επίπεδο του ορόφου, εξωτερικά του γυάλινου όγκου με τους τριπλούς ενεργειακούς υαλοπίνακες, τοποθετήθηκαν ξύλινες περσίδες σε οδηγό επί μεταλλικής διατομής. Τέλος, στα δάπεδα έγινε χρήση βινυλικής επίστρωσης με μία χάραξη εναλλαγής χρωματισμών.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ & ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Κ. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ και X2ARCHITECTURE

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΜΠΑΜΠΗΣ ΛΟΥΙΖΙΔΗΣ

1 gyaliniopsi

 

Η πλατφόρμα "Followgreen" αποτελεί ένα ολοκληρωμένο, ψηφιακό πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και επιβράβευσης των πολιτών, για τους δήμους που επιθυμούν να ενσωματώσουν σύγχρονα εργαλεία στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και των αρχών που επιτάσσει μία "έξυπνη πόλη". Αυτή η καινοτόμος διαδικτυακή πλατφόρμα αποτελεί το συνδετικό κρίκο των περιβαλλοντικών προγραμμάτων που εφαρμόζονται στους δήμους με τους πολίτες, μέσα από ένα εύχρηστο, ευχάριστο και διαδραστικό περιβάλλον. Κύριος στόχος της πρωτοβουλίας είναι η εμβάθυνση της ενημέρωσης για τα προγράμματα ανακύκλωσης, ενώ ταυτοχρόνως ενισχύεται η τοπική οικονομία και τα καταστήματα της πόλης και οι πολίτες κινητοποιούνται και συμμετέχουν πιο ενεργά σε δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος. Ο κάθε χρήστης δημιουργεί δωρεάν λογαριασμό και ενημερώνεται έτσι για τις δράσεις των προγραμμάτων του δήμου στον οποίο ανήκει. Κατόπιν, μπορεί να κερδίζει πόντους από άρθρα, βίντεο, κουίζ για την ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και την κυκλική οικονομία, τους οποίους και έχει τη δυνατότητα να εξαργυρώνει σε προσφορές για προϊόντα και υπηρεσίες των συνεργαζόμενων τοπικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών δράσεων εντός των σχολικών μονάδων, η πλατφόρμα ενεργοποιεί τη μαθητική κοινότητα με εικαστικά δρώμενα και ημερίδες με θέμα την ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και την πρόληψη. Περισσότερες πληροφορίες μπορεί να βρει κανείς στο σύνδεσμο: https://www.followgreen.gr.

Εκδόθηκε Εγκύκλιος του γενικού γραμματέα χωρικού σχεδιασμού και αστικού περιβάλλοντος του Υ.Π.Εν., που αφορά στις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου ανελκυστήρα σε υφιστάμενα κτίρια κατοικιών. Με την εγκύκλιο δίνονται διευκρινίσεις για τις τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών για την προσβασιμότητα αυτών σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα. Βάσει των διατάξεων του άρθρου 27 του ν. 4067/2012 "Νέος Οικοδομικός Κανονισμός", ειδικά για την περίπτωση των υφιστάμενων κτιρίων με συγκεκριμένες χρήσεις, επιτρέπεται κατ` εξαίρεση η πρόβλεψη ανελκυστήρα με τις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου 1,00 x 1,25 (m), όπως προβλέπει το πρότυπο ΕΛΟΤ: ΕΝ 81-701 για ένα χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου. Ακόμη, η κατασκευή ανελκυστήρα με τις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου επιτρέπεται σε υφιστάμενα κτίρια κατοικιών, που δεν διαθέτουν ανελκυστήρα–λόγω μη σχετικής απαίτησης κατά το χρόνο ανέγερσής τους– και στην περίπτωση καθ' ύψος προσθήκης ορόφων με χρήση κατοικίας, εφόσον επιβάλλεται να εξασφαλίζεται αυτόνομη και ασφαλής οριζόντια και κατακόρυφη προσπέλαση από άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα. Στις περιπτώσεις υφιστάμενων κατοικιών, οι οποίες βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου δεν έχουν υποχρέωση προσαρμογής, όταν για λόγους εξασφάλισης προσβασιμότητας (κατακόρυφη κυκλοφορία) προκύπτει η αναγκαιότητα κατασκευής ανελκυστήρα, εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις της παραπάνω απόφασης.

Ο όρος "Nature-based solutions" (NbS - Λύσεις βασισμένες στη φύση) εμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 2000 για να δοθεί έμφαση στη σημασία της προστασίας της βιοποικιλότητας για τον περιορισμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Αποτελεί εξέλιξη προηγούμενων εννοιών, όπως της αειφορίας, της ανθεκτικότητας, της διαχείρισης οικοσυστημάτων, των πράσινων και μπλε υποδομών κ.ά. Στις λύσεις, που βασίζονται στη φύση, εντάσσονται εφαρμογές όπως η δημιουργία χώρων πρασίνου, οι πράσινες παρεμβάσεις σε κτίρια (φυτεμένα δώματα, κατακόρυφες φυτεύσεις), η χρήση φυσικών υλικών, τα αειφόρα συστήματα διαχείρισης ομβρίων υδάτων, οι κήποι βροχής, η κομποστοποίηση, κ.ά. Βασικοί στόχοι των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση της βιωσιμότητας των πόλεων, η αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων, αλλά και η ενίσχυση της ανθρώπινης ευημερίας. Η ανάπτυξη των στρατηγικών και του σχεδιασμού αυτών των λύσεων υποστηρίζεται με εργαλεία και τεχνικές παραμετροποίησης με διαφορετικά επίπεδα πολυπλοκότητας και ακρίβειας. Σημαντική, για την επιλογή βιώσιμων λύσεων, προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες και αποδεκτών από τους τελικούς χρήστες, είναι η εμπλοκή των τοπικών κοινωνιών σε διαδικασίες συνσχεδιασμού και συνδιαχείρισης. Η χρήση των NbS για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής προωθείται στο πλαίσιο διεθνών συμφωνιών και πολιτικών και χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα, που αφορούν στο κλίμα, στη βιοποικιλότητα, στο περιβάλλον και στην προστασία από καταστροφές.

 

Ο παρών ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να βελτιώσει την εμπειρία περιήγησης.