Ο πάγκος εργασίας καθώς και το επίμηκες ράφι άνωθεν αυτού διαμορφώνουν μια εσωτερική όψη, που ακολουθεί την πορεία κίνησης του επισκέπτη και διαμορφώνεται σε τρεις ζώνες καθ' ύψος. Το πρώτο τμήμα αναρτάται από την οροφή με στραντζαριστές διατομές Π 30 Χ 30 mm και εξυπηρετεί το λειτουργικό κομμάτι της αποθήκευσης του καφέ. Η δεύτερη ζώνη διαμορφώνεται ως κενό θέασης και εξυπηρέτησης και η τρίτη ζώνη αποτελείται από τον πάγκο εργασίας. Η πτυχοειδής λαμαρίνα - επένδυση του πάγκου τοποθετείται με τα νερά της κατακόρυφα και το ίδιο συμβαίνει με το σκελετό της ραφιέρας σε ανάρτηση.
Φωτογραφίες: Add Architecture Studio

 

Το "Secret Garden House" είναι μια καλοκαιρινή υπόσκαφη κατοικία, στο Φάραγγα Πάρου. Ένα κλιμακωτό μονοπάτι από το χώρο στάθμευσης οδηγεί προς την κύρια υπαίθρια περιοχή διημέρευσης, στο υψηλότερο σημείο της ιδιοκτησίας. Κάτω από την επιμήκη πέργκολα σκίασης αναπτύσσονται χώροι καθιστικού και φαγητού, πλαισιωμένοι από μια πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα, ένα deck ηλιοθεραπείας, πεύκα και ένα υδάτινο στοιχείο μειωμένου βάθους, που συμβάλλει στη βελτίωση του μικροκλίματος κατά τους ζεστούς θερινούς μήνες. Προστατευμένη από τους βόρειους ανέμους των Κυκλάδων, η υπαίθρια περιοχή διημέρευσης προσφέρει ανεμπόδιστη θέα προς τον κήπο, τη θάλασσα και την Αντίπαρο.
Φωτογραφίες: Ιωάννα Ρουφοπούλου

Οι block722 κλήθηκαν να σχεδιάσουν και να ολοκληρώσουν εκ νέου την κατασκευή ενός προϋπάρχοντος κελύφους από σκυρόδεμα, προκειμένου να δημιουργήσουν δύο κατοικίες ιδιαίτερων προδιαγραφών και υψηλής αισθητικής.
Δουλεύοντας με την υπάρχουσα δομή, οι αρχιτέκτονες συνέθεσαν μια γεωμετρική πρόσοψη χρησιμοποιώντας ένα υπολογισμένο πλέγμα από αδιαφανή και διαφανή τμήματα, στοιχεία ξυλείας και σκούρο επίχρισμα. Οι επιχρισμένες επιφάνειες δημιουργήθηκαν από ειδικούς τεχνίτες επιτυγχάνοντας την αρμονική σχέση με τα βασικά χρώματα και υλικά του εσωτερικού.
Φωτογραφίες: Βαγγέλης Πατεράκης

 

Το κτίριο κατασκευάστηκε για να στεγάσει το Μουσείο Αρχαίας Οχυρωματικής Τέχνης. Χωροθετείται στην περιοχή εισόδου του αρχαιολογικού χώρου των Αστικών Πυλών του Αρχαίου Πειραιά και έχει τη μορφή ενός σκληρού κελύφους σχήματος "Π". Καλύπτεται με πτυχωτή στέγη και κλείνει στην όψη με ξύλινη κατασκευή, η οποία σχεδιάζεται ως συνέχεια του ξύλινου καταστρώματος του αρχαιολογικού χώρου σε ανάκλιση, παραπέμποντας επιπλέον στις ξυλαποθήκες, που αποτελούν την ιστορική μνήμη της περιοχής. O φέρων οργανισμός του κτιρίου και της πρόσοψης είναι μεταλλικός, όπως και αυτός της πτυχωτής στέγης από χαλκό, ενώ όλη η κατασκευή διαθέτει θερμομόνωση ξυλόμαλλου με πετροβάμβακα.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΚΑΝΙΑΤΣΑΣ, ΣΠΥΡΟΣ ΜΟΥΝΤΡΙΧΑΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΛΗΣ, ΝΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΟΥΡΟΥΜΑΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΣΒΕΣΤΑΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΚΑΝΙΑΤΣΑΣ

3 05 το μουσείο από την διαμέσου Πύλη Φωτο Asvestas

Ογκοπλαστικά η μορφή του κτιρίου διαμορφώνεται με σαφήνεια από δύο κυρίαρχους όγκους, έναν κατακόρυφο και πιο διαπερατό, με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, που "διαβάζεται" στο ισόγειο και στο δεύτερο όροφο, και έναν οριζόντιο, περισσότερο συμπαγή όγκο, που προβάλλεται στο ενδιάμεσο επίπεδο του πρώτου ορόφου, δημιουργώντας μια αίσθηση αιώρησης. Ο προβολικός όγκος του πρώτου ορόφου δημιουργεί ένα φιλόξενο εξωτερικό σκιασμένο χώρο σε συνέχεια με το κυρίως καθιστικό.
Για τη βέλτιστη υλοποίηση της αρχιτεκτονικής λύσης επιλέχθηκε μια σύμμεικτη κατασκευή σκυροδέματος με μεταλλικούς προβόλους. Στην κατασκευή του προβόλου χρησιμοποιήθηκε ελαφροσκυρόδεμα επάνω στο μεταλλικό σκελετό και η τελική επιφάνεια επιστρώθηκε με γρανιτοπλακάκια, ενώ όλη η κατασκευή εξωτερικά φέρει θερμομόνωση πάχους 2 cm με τελείωμα έγχρωμου επιχρίσματος.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΧΑΔΙΩΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΙΓΓΛΕΖΟΣ

4 MG 4451

Δυο κτίρια στην οδό Νικηφόρου επισκόπου, συνενώθηκαν για να δημιουργηθεί ένα μικρό ξενοδοχείο με ιδιαίτερη ταυτότητα. Το μεγαλύτερο μέρος του ισογείου των δυο αυτών κτιρίων αποτελεί ξένη ιδιοκτησία. Συναντάται και εδώ η συνήθης στην παλιά πόλη κατάσταση, όπου το περίγραμμα των ιδιοκτησιών, που όπως αυτές διαμορφώνονται σήμερα, διαφοροποιείται από το ισόγειο στους υπερκείμενους ορόφους. Το πλέγμα αυτό των ιδιοκτησιών, δημιουργεί προβλήματα στις παρεμβάσεις αποκατάστασης των κτιρίων, τόσο στα δομικά στοιχεία τους όσο και στη συνολική αποκατάσταση των όψεων. Στην προκειμένη περίπτωση, η διαδικασία του σχεδιασμού εμπεριείχε και την επίλυση των προβλημάτων, που είχαν δημιουργηθεί από αυθαίρετες κατασκευές σε προηγούμενο χρόνο και είχαν αλλοιώσει την τυπολογία και την μορφή των κτηρίων αυτών.
Έγινε κατ' αρχήν προσπάθεια αναστροφής της εικόνας που παρουσίαζε το κτίριο, με την αποκατάσταση του κελύφους και την ανάκτηση, όσο ήταν δυνατόν, των στοιχείων εκείνων που αναδεικνύουν τον χαρακτήρα του. Στη διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων, η αρχιτεκτονική γραφή και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν είναι συμβατά με το αποκατεστημένο κέλυφος, ενώ οι διαφάνειες, κατακόρυφες και οριζόντιες, όπως και η ελεύθερη τοποθέτηση του κλιμακοστασίου και των διαδρομών προς τα δωμάτια, επιλύουν τα θέματα του φυσικού φωτισμού και αερισμού στο εσωτερικό του κτιρίου. Η μορφολογική αποκατάσταση των όψεων, ενταγμένη στους περιορισμούς των υπηρεσιών για την ανάκτηση του παρελθόντος και όχι του τεκμηρίου και του τρόπου που αυτό γίνεται αντιληπτό και ερμηνεύεται, απέδωσε και το τελικό αποτέλεσμα.

 

 

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Ο όρος βελτιωτικά σκυροδέματος αναφέρεται σε χημικά συστατικά, που προστίθενται στο μείγμα κατά τη φάση της ανάμειξης, με σκοπό να τροποποιήσουν τις ιδιότητές του είτε σε νωπή είτε σε σκληρυμένη κατάσταση.

Σε πλήρως αδιαμόρφωτο χώρο κτιρίου πρώην καπναποθήκης στη Θεσσαλονίκη, δημιουργήθηκε ένας νέος χώρος 350 m2, ο οποίος στέγασε τα νέα γραφεία εταιρείας συμβούλων μηχανικών. Το κτίριο, κατασκευασμένο το 1966, βρίσκεται στην ανατολική είσοδο της Θεσσαλονίκης και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα βιομηχανικού κελύφους της δεύτερης περιόδου ανάπτυξης των καπναποθηκών, με μοντέρνες αναφορές στον σχεδιασμό του και με κύρια χαρακτηριστικά τις μεγάλες διαστάσεις, τους συμπαγείς όγκους, την επικράτηση του οριζόντιου έναντι του κατακόρυφου άξονα και τη στέγαση με δώμα.
Το εν λόγω κτίριο, μετά την παύση της καπνεμπορικής δραστηριότητας που στεγάστηκε εντός του, παρέμεινε ανενεργό για ένα χρονικό διάστημα και κατά τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε διαδικασία μετασχηματισμού και επανένταξης στη ζωή της πόλης, μέσω της επανάχρησης. Στην επιλογή του συγκεκριμένου κτιρίου για τη στέγαση των νέων γραφείων, συνετέλεσαν αρκετοί παράγοντες, ένας από τους οποίους ήταν και η αναγνώριση της εξέχουσας σημασίας της επανάχρησης με κατάλληλους όρους, τόσο σε αρχιτεκτονικό όσο και σε πολεοδομικό επίπεδο.
Το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της περιόδου κατασκευής του, με ορθογωνική κάτοψη και αναλογία πλευρών 2:3. Αποτελείται από ισόγειο και πέντε ορόφους. Ο φέρων οργανισμός του είναι από σκυρόδεμα ενώ τα υποστυλώματα έχουν χαρακτηριστικές μυκητοειδείς απολήξεις. Οι περισσότεροι χώροι, οι οποίοι χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση δεμάτων καπνού, ήταν ενιαίοι χωρίς εσωτερικά διαχωριστικά, με εξαίρεση τον πέμπτο όροφο, στον οποίο στεγάζονταν τα γραφεία της εταιρείας και οι χώροι επεξεργασίας των φύλλων καπνού. Τα περισσότερα ανοίγματα βρίσκονταν στις δύο μεγάλες όψεις του κτιρίου ενώ ο σχεδιασμός των όψεων έχει μοντέρνες αναφορές, με την προβολή των στοιχείων του φέροντα οργανισμού στις όψεις.
Είναι σημαντικό το γεγονός ότι, παρά τις επί μέρους επεμβάσεις που έχουν υλοποιηθεί στο κέλυφός του κτιρίου και το γεγονός ότι η επανάχρησή του συντελέστηκε σχετικά αποσπασματικά στο εσωτερικό του, η αρχική μορφή του κτίσματος έχει διατηρηθεί σε σημαντικό βαθμό, παραπέμποντας με σαφήνεια στην αρχική του λειτουργία. Οι μεγαλύτερες αλλαγές που έχουν συντελεστεί αφορούν κυρίως στην προσθήκη κλιμακοστασίων, στη διάνοιξη νέων ανοιγμάτων στο κέλυφος και στο κλείσιμο των οπών κάτω από τα παράθυρα, οι οποίες εξυπηρετούσαν για τη ρύθμιση του απαραίτητου φυσικού αερισμού στο εσωτερικό κατά τη λειτουργία του ως καπναποθήκη. Επισημαίνεται ακόμα ότι η πρόσοψη του κτιρίου αρχικά ήταν η ανατολική όψη, γεγονός που σηματοδοτούνταν από την ύπαρξη του προστεγάσματος και την ανάταση της απόληξης του ανελκυστήρα. Σημαντική αλλαγή αποτελεί το γεγονός ότι η άλλοτε πίσω όψη του κτιρίου ( η δυτική όψη) έχει μετατραπεί σήμερα σε πρόσοψη, καθώς έχει άμεση επαφή με την παρακείμενη λεωφόρο.
Βασικά χαρακτηριστικά του χώρου, στον οποίο διαμορφώθηκε ο νέος χώρος γραφείων, ήταν το μεγάλο βάθος, ο περιορισμένος αριθμός ανοιγμάτων, χαρακτηριστικά τα οποία προκύπτουν από την αρχική λειτουργία του κτιρίου, καθώς και ο αυστηρός κάνναβος που ορίζεται από τα υποστυλώματα με τις χαρακτηριστικές απολήξεις. Το περιορισμένο διαθέσιμο φυσικό φως αποτέλεσε βασική πρόκληση στη διαδικασία σχεδιασμού και οδήγησε στην επιλογή της ανοιχτής κάτοψης, διάταξη με την οποία οργανώνεται ο κεντρικός χώρος. Η διάταξη ανοιχτής κάτοψης στοχεύει στην αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού και αερισμού και στη μέγιστη επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον, ενώ ταυτόχρονα αποδίδει σημαντικό βαθμό ευελιξίας ως προς τη διάταξη των γραφειακών ενοτήτων. Εκατέρωθεν του κεντρικού ενιαίου χώρου, αναπτύσσονται δύο ζώνες κλειστών χώρων, στις οποίες χωροθετούνται χώροι γραφείων και η αίθουσα συσκέψεων, ενώ ο φυσικός φωτισμός εξασφαλίζεται με χρήση μεγάλων γυάλινων επιφανειών. Μ’ αυτόν τον τρόπο, οργανώνονται επί μέρους διακριτές ζώνες γραφείων, κινήσεων και ανοιχτής κάτοψης που εναλλάσσονται μεταξύ τους, ενώ η διάκριση των ζωνών αποτυπώνεται και με τη διαφοροποίηση του χρωματισμού των δαπέδων. Σε πλεονεκτική θέση, παράλληλα με τον εξωτερικό τοίχο, χωροθετείται και η κουζίνα, ως βασικός χώρος διαλείμματος, ενώ βοηθητικοί και αποθηκευτικοί χώροι καταλαμβάνουν τους λιγότερο πλεονεκτικούς χώρους.
Ο στατικός φορέας του κτιρίου και ο κάνναβος των ελεύθερων υποστυλωμάτων δίνει ρυθμό στο χώρο και σε ένα βαθμό οργανώνει τη διέλευση των δικτύων. Με στόχο να μην μειωθεί το ελεύθερο ύψος του χώρου, η οροφή παραμένει εμφανής, ενώ εμφανείς είναι και οι υποδομές και τα δίκτυα του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού.
Το δάπεδο του χώρου είναι βιομηχανικό με εποξειδική βαφή. Τα χρώματα που έχουν επιλεγεί είναι το λευκό, το μαύρο και τόνοι του γκρί. Κυριαρχούν οι ανοιχτοί χρωματισμοί στο δάπεδο και στις οροφές, ώστε οι χώροι να είναι περισσότερο φωτεινοί, ενώ το ξύλο που εφαρμόζεται στην επίπλωση προσδίδει οικειότητα και ισορροπεί την ψυχρότητα των εκτεταμένων γυάλινων επιφανειών. Σημειακά εφαρμόζονται στοιχεία με έντονα βασικά χρώματα, κόκκινο και κίτρινο.
Στο χώρο εφαρμόστηκαν φωτιστικά χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, σύστημα κλιματισμού με αντλία θερμότητας VRV IV και σύστημα αερισμού (εξαερισμός και προσαγωγή νωπού αέρα) με ανάκτηση θερμότητας.
Ένα περίπου χρόνο μετά τη λειτουργία του νέου χώρου, πραγματοποιήθηκε έρευνα μέσω ερωτηματολογίου, το οποίο απαντήθηκε ανώνυμα από τους εργαζόμενους. Το ερωτηματολόγιο είχε στόχο να διερευνήσει την άποψη των χρηστών όσον αφορά σε ζητήματα θερμικής, οπτικής και περιβαλλοντικής άνεσης, θέματα θορύβου, λειτουργικότητας και ασφάλειας, καθώς και περιβαλλοντικά θέματα όπως οι υποδομές ανακύκλωσης κτλ., ώστε να γίνει συνολική αποτίμηση της απόκρισης του χώρου, αλλά και της σημασίας της συμπεριφοράς του χρήστη.
Σύμφωνα με τις απαντήσεις του ερωτηματολογίου, οι συνθήκες θερμικής άνεσης αξιολογούνται άριστα τόσο κατά τη θερινή όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο. Εξίσου θετική είναι και η συνολική αποτίμηση της λειτουργικής διαρρύθμισης. Διερευνήθηκε η σχέση της διάταξης ανοιχτής κάτοψης με τα επίπεδα θορύβου και την επίδραση των επιπέδων αυτών στην εργασία, η οποία όπως προκύπτει, σχετίζεται με το είδος της εργασίας, που επιτελείται από κάθε εργαζόμενο. Παρόμοια είναι τα συμπεράσματα για την αποτίμηση της ιδιωτικότητας, ενώ διαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι εργαζόμενοι θεωρούν ότι η ανοιχτή κάτοψη ευνοεί την επικοινωνία και τη συνεργατικότητα.
Λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του χώρου, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο θέμα του φυσικού και συνολικού διαθέσιμου φωτισμού. Ο βόρειος προσανατολισμός των ανοιγμάτων λειτουργεί θετικά αναφορικά με την ποιότητα του φυσικού φωτισμού, καθώς εξασφαλίζει σταθερό διάχυτο φυσικό φωτισμό και περιορίζει σημαντικά το φαινόμενο της θάμβωσης. Αν και η χρήση του τεχνητού φωτισμού είναι απαραίτητη σε σημαντικό βαθμό για την εξασφάλιση της απαραίτητης ποσότητας φωτισμού στην επιφάνειας εργασίας, σε ερώτηση που απευθύνεται σε εργαζόμενους, των οποίων η θέση εργασίας βρίσκεται μακριά από παράθυρο, το μεγαλύτερο ποσοστό των εργαζομένων δηλώνει ότι ο περιορισμένος φυσικός φωτισμός επιδρά λίγο στην απόδοσή του.
Σε ερώτηση για συνολικότερη αποτίμηση του νέου χώρου η πλειοψηφία δηλώνει ότι ο χώρος ικανοποιεί σε μεγάλο βαθμό τις απαιτήσεις ενός σύγχρονου και ευχάριστου χώρου εργασίας.

 

 

Το Πανεπιστήμιο Durham, αποτελεί ένα από τα κορυφαία ιδρύματα θεμελιώδους φυσικής με ειδίκευση στους τομείς της κοσμολογίας και της διαστημικής επιστήμης. Το νέο ερευνητικό κέντρο αποσκοπεί στην ενίσχυση του ρόλου αυτού, στεγάζοντας γραφεία ερευνητών, μεταπτυχιακών φοιτητών, ακαδημαϊκών επισκεπτών και επιπλέον προσωπικού.
Κύριο σκοπό της μελέτης αποτέλεσε η μηδενική κατανάλωση ενέργειας η οποία επιτεύχθηκε, γεγονός που το αποδεικνύει η άριστη (Excellent) πιστοποίηση σύμφωνα με τη μέθοδο BREAAM. Το έργο επίσης, διακρίθηκε από διεθνείς αρχιτεκτονικούς φορείς, λαμβάνοντας βραβεία από το ΑΙΑ (American Institute of Architects) και το RIBA (Royal Ιnstitute of British Architects).
Εστιάζοντας στις ενεργειακές αρχές σχεδιασμού, δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στην επιλογή βιώσιμων υλικών και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αφού προστέθηκαν φωτοβολταϊκά συστήματα στην οροφή, αλλά και γεωθερμικές αντλίες θερμότητας. Επιπλέον, στον περιβάλλοντα χώρο εγκαταστάθηκαν συστήματα συλλογής ομβρίων υδάτων ενώ οι ενεργειακοί λαμπτήρες LED παρέχουν το σύνολο του τεχνητού φωτισμού στο κτίριο.
Μορφολογικά, δύο παραλληλεπίπεδοι όγκοι, τεμνόμενοι διαγωνίως, συνιστούν την δυναμική πρόσοψη, η οποία είναι επενδυμένη από σκωτσέζικο ξύλο δρυός και τονίζεται από μία σειρά γραμμικών ανοιγμάτων και εξωτερικών χώρων. Παράλληλα, οι κεκλιμένες γυάλινες όψεις στο νότιο και βόρειο τμήμα του κτιρίου, επιτρέπουν την θέαση στο γραφικό Ντάραμ, αλλά και στον καθεδρικό ναό της πόλης.
Εσωτερικά, η λογική σπειροειδούς σχεδίασης προσδίδει συνέχεια στην κίνηση και στην σύνδεση των χώρων. Αρχικά, οι επισκέπτες εισέρχονται στο κέντρο, μέσω ενός φωτεινού, γυάλινου lobby και αμέσως μετά συναντούν τα γραφεία τα οποία στοιχίζονται περιμετρικά του κτιρίου, δημιουργώντας στο κέντρο κοινόχρηστους χώρους και αίθουσες συνεδριάσεων. Η διάταξη των γραφείων επιτρέπει το φυσικό φωτισμό και αερισμό τους μέσω πλευρικών υαλοστασίων και συγχρόνως μέσω ενός ενιαίου φεγγίτη οροφής στους κεντρικούς χώρους. Τέλος, η περίτεχνη ογκοπλασία δημιουργεί υπαίθριους χώρους για χαλάρωση, συνάθροιση και επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον.
Όσον αφορά τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του κτιρίου, έχει χρησιμοποιηθεί ανεπίχριστο σκυρόδεμα στα υποστυλώματα και στις οροφές, με τα ξύλινα δάπεδα και τις γυάλινες επιφάνειες να συμπληρώνουν την παλέτα των υφών και των υλικών. Η τοποθέτηση των υποστυλωμάτων έχει ως αποτέλεσμα την ανοιχτή διάταξη της κάτοψης, προσφέροντας την δυνατότητα μελλοντικών χωρικών επεμβάσεων, σύμφωνα με τις εκάστοτε ανάγκες του πανεπιστημίου.
Σύμφωνα με τον Daniel Libeskind το έργο αυτό είναι ένα παράδειγμα αειφόρου και δυναμικού σχεδιασμού υπό αυστηρό λειτουργικό πρόγραμμα. Το φως και τα ανοίγματα συνθέτουν το επίκεντρο της μελέτης, με τα απλά, αλλά στιβαρά υλικά να ενσωματώνονται στην συνέχεια αυτής. Ταυτόχρονα, οι εμπειρίες των χρηστών λήφθηκαν σοβαρά υπ’ όψιν ώστε να διαμορφωθεί αυτό το σπουδαίο κτίριο για το Πανεπιστήμιο Durham.

 

H αρχιτεκτονική σύνθεση είναι ολιστική, με γνώμονα τον αειφόρο σχεδιασμό. Τα κτίρια εντάσσονται μεν στην ενεργειακή κατηγορία Α+ σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ, λειτουργούν όμως στο μεγαλύτερο ποσοστό με παθητικό, βιοκλιματικό σχεδιασμό. Η μελέτη έχει ως στόχο την εισαγωγή της φύσης στην κατασκευή ως "δομικό" στοιχείο, ώστε να επιτευχθεί το βίωμα της αρμονίας, η ευεξία και η υγεία των ενοίκων. Έτσι επιλέχθηκε συνειδητά η ισόγεια δόμηση σε επαφή με τη γη και μια γλώσσα αρχιτεκτονικής, που δεν καθυποβάλλει, με την κλίμακα των κτιρίων να εντάσσεται αρμονικά στο περιβάλλον.
Το αγροτεμάχιο, χωρίς καμία φύτευση, επιφάνειας 6.596 m², έχει ήπια κλίση προς τα νοτιοδυτικά. Ο υπαίθριος χώρος διαμορφώνεται με δενδροφυτεύσεις, φυτεύσεις θάμνων, δρόμο προσπέλασης με φυσικά υλικά, υπαίθριες θέσεις στάθμευσης, φωτοβολταϊκά στηριζόμενα σε πέργολες, υπαίθριους σκιασμένους χώρους με ξύλινες κατασκευές, πισίνα και γήπεδο τένις.
Το στενόμακρο σχήμα του οικοπέδου, με τη θέα και το νότιο προσανατολισμό στη στενή διάσταση, ήταν καθοριστικό για τη διάταξη και το σχήμα των σπιτιών, σε συνδυασμό με το στόχο για επίτευξη μέγιστων παθητικών ενεργειακών κερδών. Η τοποθέτηση των όγκων στο οικόπεδο έγινε έτσι ώστε τα σπίτια να αποτελούν αισθητικά και οργανικά ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύνολο, που "αναμιγνύεται" με το δημιουργημένο φυσικό περιβάλλον, με οργανικά σχήματα και καμπύλες.
Τα κτίρια, στραμμένα όλα στο νότο με όγκους μικρού βάθους για επίτευξη φυσικού φωτισμού, έχουν κάλυψη 100% φυσικού δροσισμού το καλοκαίρι και 70% - 80% παθητική θέρμανση το χειμώνα. Οι κατοικίες, παρόλη τη στροφή τους στο νότο, έχουν ανεμπόδιστη δυτική θέα προς τον Όλυμπο και το Θερμαϊκό κόλπο.
Η κατοικία Α, με 163 m² στο ισόγειο, είναι προσπελάσιμη από τη δύση. Ανάμεσα στους χώρους διημέρευσης και στους χώρους ύπνου δημιουργείται μία εσοχή - άρθρωση, στην οποία τοποθετείται η είσοδος με ένα μεγάλο κρεμαστό στέγαστρο. Στο υπόγειο υπάρχει χαμάμ και τζακούζι.
Η κατοικία Β είναι μικρότερη, με 85 m². Οι χρήσεις απλώνονται γραμμικά η μία δίπλα στην άλλη.
Εφαρμόζεται ένας ολοκληρωμένος συνδυασμός παθητικών συστημάτων δροσισμού και θέρμανσης. Η αρχιτεκτονική αξιοποιεί ό,τι είναι δυνατόν από το νότιο προσανατολισμό και τις κλιματολογικές συνθήκες, χωρίς να αυξήσει το κόστος κατασκευής. Το καλοκαίρι οι μεγάλες νότιες όψεις με τις βεράντες σκιάζονται με πέργολες και η νότιοι υπαίθριοι με φυλλοβόλα δένδρα. Στο βορρά τα ανοίγματα είναι μικρά, ώστε να αποφεύγονται θερμικές απώλειες. Η βορινή όψη είναι μικρή, ένα τμήμα της είναι βυθισμένο στο χώμα, ώστε να υπάρχει προστασία από τους ψυχρούς ανέμους. Στη ΒΔ και ΝΑ όψη τα ανοίγματα είναι επίσης μικρά για προστασία από τον δύσκολο πλάγιο ήλιο του καλοκαιριού.
Έχοντας φροντίσει να γίνει μια καλή θερμομόνωση και έχοντας επαρκή θερμική μάζα, εξασφαλίζεται θερμική άνεση. Ο χειμερινός πλάγιος ήλιος των 26,5° προσπίπτει στις μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, οι οποίες δρουν ως παγίδες θερμικής ακτινοβολίας. Εκτός από τον άμεσο ηλιασμό χρησιμοποιούνται παθητικά συστήματα θέρμανσης, όπως διπλά κελύφη και τοίχοι μάζας στη νότια όψη των κτιρίων.
Στις νότιες πλευρές των χώρων διημέρευσης, έξω από τις μεγάλες τζαμαρίες, προστίθεται διπλό κέλυφος σε απόσταση 70 cm. Πρόκειται για μονούς συρόμενους υαλοπίνακες. Η χειμερινή ηλιακή ακτινοβολία διαπερνά το υαλοστάσιο του διπλού κελύφους, θερμαίνει τον αέρα και τα δομικά στοιχεία στο εσωτερικό και αυτά μεταδίδουν θερμότητα στους παρακείμενους χώρους. Τους θερινούς μήνες, οι συρόμενοι υαλοπίνακες αφαιρούνται και αποθηκεύονται άμεσα στις παρακείμενες, προστατευμένες, μεταλλικές μονωμένες θήκες δεξιά και αριστερά των ανοιγμάτων. Στη διάρκεια της κατασκευής δεν πραγματοποιήθηκαν τα διπλά κελύφη και αντικαταστάθηκαν μερικώς από τοίχους μάζας αμφίπλευρα των μεγάλων υαλοστασίων.
Στο νότιο τμήμα των υπνοδωματίων και των λουτρών, σχεδιάστηκαν θερμικοί τοίχοι μάζας πλάι στα υαλοστάσια άμεσου ηλιακού κέρδους. Η επιλογή αυτών των δύο παθητικών συστημάτων έγινε μετά από πολλές δοκιμές και προσομοιώσεις για το βέλτιστο ενεργειακό κέρδος. Οι τοίχοι μάζας αποτελούνται από θερμοχωρητικά υλικά και σκυρόδεμα και φέρουν εξωτερικά, σε απόσταση 15 cm, υαλοστάσια για τη συλλογή της ηλιακής ακτινοβολίας. Λειτουργούν ως θερμάστρες χαμηλής ενθαλπίας. Τους θερινούς μήνες αερίζονται με φεγγίτες στην κατώτερη και ανώτερη ζώνη τους, ηλιοπροστατεύονται εξωτερικά με οριζόντιες σταθερές περσίδες και με κινητό κάθετο κάλυμμα. Οι προθάλαμοι των εισόδων στις κατοικίες κλείνουν το χειμώνα με πόρτες ανοιγόμενες και μονωμένες, ώστε να αποφεύγονται οι θερμικές απώλειες.
Για τις νεφοσκεπείς ημέρες του χειμώνα υπάρχει επικουρική συμβατική θέρμανση με αντλία θερμότητας, η οποία τροφοδοτείται από γεωθερμία και φωτοβολταïκά. Η θέρμανση είναι σε όλους τους χώρους των ισογείων ενδοδαπέδια.
Για τον επιτυχή σχεδιασμό των σχημάτων και των όγκων των κτιρίων, για τη βέλτιστη διαστασιολόγηση των παραθύρων και των παθητικών συστημάτων, όπως και για τη σκίαση και την επίτευξη ιδανικού μικροκλίματος στον υπαίθριο χώρο, έγιναν προσομοιώσεις σε προγράμματα θερμικής δυναμικής ανάλυσης Energy Plus, IES-VE και ENVI-met 3.1, δοκιμάζοντας πολλά σενάρια. Στο σενάριο με τριπλούς υαλοπίνακες στα βορινά, ανατολικά και δυτικά παράθυρα και διπλούς στα νότια, οι ανάγκες σε θέρμανση στα κτίρια είναι εξαιρετικά χαμηλές, 31,40 kWh/m² το χρόνο, μόνο με παθητικό βιοκλιματικό σχεδιασμό, πριν αξιοποιηθούν τα προτεινόμενα ενεργητικά επικουρικά συστήματα όπως φωτοβολταϊκά και γεωθερμία, ενώ με διπλούς υαλοπίνακες σε όλα τα κουφώματα 35,83 kWh/m. Την πιο κρύα ηλιόλουστη μέρα το χειμώνα η εσωτερική θερμοκρασία κυμαίνεται στους 20-24°C.
Βαρύτητα δόθηκε στο κέλυφος του κτιρίου, ώστε να εξασφαλιστεί η ανάσχεση απωλειών προς τα έξω με τη θερμομόνωση, σε συνδυασμό με θερμοχωρητικότητα στον εσωτερικό χώρο, ώστε να υπάρχει μικρή διακύμανση της θερμοκρασίας. Οι τοίχοι πλήρωσης είναι με ορθομπλόκ 30 cm, επενδυμένοι με πέτρα ή τούβλο 10 εκ. εσωτερικά, για αύξηση της μάζας θερμοσυσσώρευσης του κτιρίου. Τα φέροντα τοιχία από οπλισμένο σκυρόδεμα δρουν επίσης θερμοσυσσωρευτικά. Προστατεύονται εξωτερικά με μόνωση 10 cm oρυκτοβάμβακα από φυσικές ανακυκλώσιμες πρώτες ύλες και συνδέτη με τεχνολογία βιολογικής βάσης χωρίς φορμαλδεΰδη, φαινόλες και ακρυλικά. Συμπαγή μόνωση οικολογικού ορυκτοβάμβακα 15 cm έχουν και οι οροφές.
Τα δομικά στοιχεία έχοντας επαρκή μάζα ψύχονται τη νύχτα και στη διάρκεια της επόμενης μέρας αποδίδουν αργά τη θερμοκρασία τους στο χώρο. Ο φυσικός δροσισμός επιτυγχάνεται με την κατάλληλη σκίαση των εξωτερικών όψεων και με κάθετο και διαμπερή αερισμό μέσα στα κτίρια. Δροσερές αέριες μάζες, που έρχονται από τα υπόγεια των κατοικιών μέσω των εσωτερικών κλιμακοστασίων συμβάλλουν επίσης στο φυσικό δροσισμό. Η ηλιοπροστασία επιτυγχάνεται με οριζόντια στέγαστρα στο νότο, τα οποία φέρουν ξύλινες περσίδες με κλίση 30° προς το νότιο ήλιο. Με περσίδες αραιής διάταξης προστατεύονται και οι τοίχοι μάζας. Η κλίση των 30° επιτρέπει το χειμερινό ήλιο να διεισδύει ευεργετικά, ενώ το καλοκαίρι υπάρχει πλήρης προστασία και οι θερμές αέριες μάζες διαφεύγουν εύκολα. Στις δυτικές και ανατολικές όψεις προβλέπονται κατακόρυφες περσίδες, καθώς και δενδροφύτευση στον υπαίθριο χώρο.
Υπαίθριοι χώροι
Σημαντικό ρόλο για την αποτελεσματική ηλιοπροστασία παίζει ο σκιασμός του εδάφους, ώστε να μην υπερθερμαίνεται και αντανακλά φορτία προς τις όψεις. Στους νότιους προσανατολισμούς φυτεύονται φυλλοβόλα δένδρα. Στα βορινά σημεία φυτεύονται ελαιόδενδρα και άλλα αειθαλή. Περιμετρικά φυτεύονται κυπαρισσοειδή δημιουργώντας ένα είδος φράχτη προς τα γειτονικά οικόπεδα και το δρόμο. Στις ανατολικές και δυτικές όψεις προτείνονται και φυλλοβόλα και αειθαλή δένδρα μικρού ύψους φυτεμένα κοντά στο κτίριο. Όλα τα είδη είναι ενδημικά με ποικιλία ανθοφορίας και καρπών. Στόχος είναι η χαμηλή κατανάλωση νερού και η ελάχιστη συντήρηση.
Οι στέγες είναι φυτευμένες εκτατικού τύπου με ενδημικά είδη, που δεν χρειάζονται περιποίηση. Χρησιμοποιήθηκε το επιφανειακό χώμα των εκσκαφών, ώστε η φύτευση να εναρμονίζεται με το γύρω φυσικό περιβάλλον. Το πάχος των 15 cm χώματος δεν επιτρέπει την ανάπτυξη καθ΄ ύψος και έτσι δεν χρειάζονται φροντίδα. Τα φυτά είναι αντοχής σε ξηροθερμικές συνθήκες, επιπολαιόριζα. Στο χώμα της εκσκαφής, το οποίο χρησιμοποιείται, προστίθενται ποικιλίες φρυγάνων, τα οποία θα φυτευτούν και στον υπαίθριο των ισογείων, ώστε να δοθεί ενιαία εικόνα στο σύνολο του συγκροτήματος. Οι τοίχοι των υπαίθριων κλιμάκων προς τα υπόγεια φυτεύονται με αναρριχόμενα και κρεμασμένα παχύφυτα για επίτευξη καλού δροσισμού το καλοκαίρι.
Υλικά
Μελετήθηκε σύστημα συλλογής βρόχινων υδάτων σε υπόγεια δεξαμενή.
Έγινε επιλογή υλικών φιλικών προς το περιβάλλον, χωρίς τοξικούς ρύπους, ενώ εξασφαλίζεται η άδηλη αναπνοή του κτιριακού κελύφους, ώστε η υγρασία του εσωτερικού αέρα να εκτονώνεται προς τα έξω. Ο τρόπος κατασκευής και η επιλογή των υλικών είχαν ως κριτήριο την ελαχιστοποίηση συντηρήσεων.
Ο φέρων οργανισμός είναι σκελετός οπλισμένου σκυροδέματος, το οποίο είναι εμφανές σε επιλεγμένα σημεία εσωτερικών χώρων. Οι κεκλιμένες στέγες είναι όλες ξύλινες, συγκολλητής ξυλείας δρυός ελληνικής κατασκευής, εμφανείς εσωτερικά. Στους εξωτερικούς χώρους και ως επένδυση όψεων χρησιμοποιείται πέτρα για προστασία της κατασκευής. Για την επικάλυψη του εδάφους χρησιμοποιούνται φυσικά υλικά, όπως πατητό χώμα ή φυτευτές πέτρες. Εσωτερικά για την επίστρωση δαπέδων επιλέγεται μάρμαρο, που έχει θερμική μάζα και είναι ιδανικό για την ενδοδαπέδια θέρμανση. Τα κουφώματα είναι αλουμινίου για λόγους συντήρησης. Τα στέγαστρα ηλιοπροστασίας είναι κατασκευές από μεταλλικό πλαίσιο με ξύλινες περσίδες. Οι κατασκευές στήριξης φωτοβολταϊκών είναι από συγκολλητή ξυλεία και μέταλλο. Η φιλοσοφία όλης της κατασκευής είναι να μένει εμφανής. Σε κάποια σημεία εσωτερικά εφαρμόζεται βυζαντινού τύπου κουρασάνι.

 

 

Ο παρών ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να βελτιώσει την εμπειρία περιήγησης.