Εγκαταστάσεις "Φόρμουλα 1" στο Μόντρεαλ

Η συμφωνία ανανέωσης της συνεργασίας μεταξύ της Φόρμουλα 1 και του Δήμου του Μόντρεαλ για τη διεξαγωγή του καναδικού γκραν πρι περιλάμβανε και την υποχρέωση του Δήμου να αντικαταστήσει τις υπάρχουσες προσωρινές εγκαταστάσεις που εξυπηρετούσαν τη διοργάνωση, με νέες μόνιμες εγκαταστάσεις μεγαλύτερης χωρητικότητας επισκεπτών και σύμφωνες με τις προδιαγραφές του πρωταθλήματος.

Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός

Πρόθεση του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού ήταν η δημιουργία ενός κτιρίου που θα αντικατοπτρίζει την ταυτότητα και τις αρχές που διέπουν το Δήμο του Μόντρεαλ, καθώς η εν λόγω διοργάνωση παρακολουθείται από περισσότερους από 300 εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το κτίριο παραπέμπει στις πρωτοποριακές κατασκευές που σημάδεψαν τη διεθνή έκθεση Expo που φιλοξενήθηκε το 1967 στο Μόντρεαλ και υιοθετεί στην αρχιτεκτονική γλώσσα το χαρακτηριστικό λογότυπο της Expo 1967, η οποία σηματοδότησε την έναρξη της νεωτερικότητας στον Καναδά. Το εν λόγω λογότυπο, που απεικονίζει διπλό το αρχαίο σύμβολο του ανθρώπου αντιπροσωπεύοντας τη φιλία, απαντάται ελαφρώς διαφοροποιημένο στην ξύλινη κατασκευή της οροφής και στα επικλινή μεταλλικά υποστυλώματα, ενώ απεικονίζεται αυτούσιο επάνω στα υαλοστάσια του γυάλινου όγκου του ανελκυστήρα.

Χρήσεις και διαμόρφωση χώρων

Ακολουθώντας το κτιριολογικό πρόγραμμα και τις προδιαγραφές της Φόρμουλα 1 το κτίριο απαρτίζεται από τρία επίπεδα. Στο ισόγειο χωροθετείται ο ευέλικτος χώρος στάθμευσης και επισκευής των οχημάτων, ο οποίος δε διαθέτει μόνιμα χωρίσματα αλλά προσαρμόζεται με προσωρινά διαχωριστικά στις επί μέρους ανάγκες των ομάδων σε κάθε περίσταση.

Στο εν λόγω κτίριο παρατηρείται μια άκρως πρωτότυπη διευθέτηση του χώρου ως προς τις θέσεις των εκπροσώπων της Φόρμουλα 1 και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αυτοκινήτου (FIA). Αν και παραδοσιακά αυτοί βρίσκονται στον πύργο ελέγχου, ο οποίος χωροθετείται σε κάποιο ψηλό σημείο για καλύτερη οπτική επαφή με την πίστα, στο συγκεκριμένο κτίριο τα γραφεία τους διαμορφώνονται στη νότια πλευρά του ισογείου και του πρώτου ορόφου, σε άμεση επαφή με τη δράση της πίστας, καθώς οι νέες τεχνολογίες ελέγχου του αγώνα δεν απαιτούν άμεση οπτική επαφή.  

Οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ φιλοξενούνται σε έναν κλειστό χώρο του πρώτου ορόφου, ο οποίος διαθέτει προσαρμοζόμενο φωτισμό, σύστημα αερισμού, και κατάλληλες υποδομές ηλεκτρολογικού και τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού με οπτικές ίνες. Τις περιόδους που δεν διενεργούνται αγώνες, ο εν λόγω χώρος μισθώνεται από το Δήμο σε ιδιώτες για εκδηλώσεις.

Οι υπόλοιποι χώροι του πρώτου και του δεύτερου ορόφου είναι ανοιχτοί, χωρίς περιμετρικούς τοίχους και σε αυτούς φιλοξενούνται οι θεατές των αγώνων. Η συνολική χωρητικότητα αυτών των χώρων είναι 5.000 θεατές σε αντιδιαστολή με τους μόλις 1.800 του προηγούμενου κτιρίου. Λόγω της υπερύψωσης του κτιρίου και της απουσίας περιμετρικής τοιχοποιίας οι θεατές έχουν θέα 360^o, τόσο προς την πίστα όσο και προς τον περιβάλλοντα χώρο και την πόλη του Μόντρεαλ. Όλοι οι χώροι είναι πλήρως προσβάσιμοι, οι μεν χώροι του ισογείου είναι στο ίδιο επίπεδο με το έδαφος και οι όροφοι μέσω του γυάλινου ανελκυστήρα της ανατολικής εισόδου.

Τρόπος κατασκευής

Η μεγαλύτερη πρόκληση κατά τη μελέτη και την κατασκευή του κτιρίου ήταν το πολύ περιορισμένο χρονοδιάγραμμα εργασιών, καθώς το κτίριο έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα 10 μηνών, δηλαδή εντός του χρόνου που μεσολαβεί μεταξύ δύο διοργανώσεων γκραν πρι. Ως κατάλληλη λύση επιλέχτηκε η σύνθεση μιας σύμμεικτης κατασκευής από προκατασκευασμένα στοιχεία που αποτελείται από πετάσματα σκυροδέματος, χαλύβδινες δοκούς και υποστυλώματα, ξύλινες δοκούς και πετάσματα, υαλοπετάσματα και κινητά χωρίσματα. Λόγω του τρόπου κατασκευής του κτιρίου μπορεί εύκολα να αποσυναρμολογηθεί και τα στοιχεία του να επαναχρησιμοποιηθούν ή ανακυκλωθούν σε περίπτωση λήξης της διεξαγωγής των γκραν πρι.

Τα μεταλλικά στοιχεία από δομικό χάλυβα που απαρτίζουν το φέροντα οργανισμό του κτιρίου είναι τα υποστυλώματα και οι δοκοί των δαπέδων. Τα υποστυλώματα του ισογείου είναι τύπου Η, ενώ τα υποστυλώματα των υπερκείμενων ορόφων είναι κατακόρυφα ή επικλινή κυκλικής διατομής.

Στο κτίριο όλα τα στοιχεία σκυροδέματος είναι προκατασκευασμένα. Πετάσματα σκυροδέματος, πάχους 200 mm, τοποθετούνται στις πλάκες σε συνδυασμό με τις μεταλλικές δοκούς και αντίστοιχα πετάσματα λευκού σκυροδέματος χρησιμοποιούνται για την πλήρωση εξωτερικών τοιχοποιιών, κυρίως στο επίπεδο του ισογείου. Από προκατασκευασμένα στοιχεία σκυροδέματος απαρτίζονται και οι κερκίδες του πρώτου και του δεύτερου ορόφου. Τόσο τα στοιχεία σκυροδέματος όσο και τα μεταλλικά στοιχεία παρασκευάστηκαν σε εργοστάσια στην περιοχή του Κεμπέκ, ελαχιστοποιώντας το κόστος, το χρόνο και την περιβαλλοντική επιβάρυνση των μετακινήσεων.

Η οροφή του κτιρίου έχει κατασκευαστεί εξολοκλήρου από ξύλο, ένα υλικό ανθεκτικό και ανανεώσιμο. Τόσο οι δοκοί όσο και τα πετάσματα πλήρωσης κατασκευάστηκαν από σταυρωτή επικολλητή ξυλεία και συναρμολογήθηκαν σε μια μεγάλης κλίμακας κατασκευή, μήκους 300 m, και όγκου 1.425 m³. Για τη στεγανοποίηση της οροφής εφαρμόστηκε μια ελαστομερής επίστρωση με λευκούς ορυκτούς κόκκους, η οποία περιορίζει το φαινόμενο της θερμικής νήσου και την αύξηση της θερμοκρασίας του υποκείμενου χώρου των θεατών.

Το γυαλί χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα στο κέλυφος του κτιρίου και συγκεκριμένα στα υαλοστάσια των κλειστών χώρων, στα ανοίγματα της οροφής και στα κιγκλιδώματα των ανοιχτών χώρων των θεατών. Συνολικά εφαρμόστηκαν περισσότερα από 3.000 m² γυάλινων πετασμάτων και ειδικά στα υαλοστάσια εφαρμόστηκαν μονωμένα πετάσματα διαστάσεων 145 × 455 (cm).

Ενεργειακός σχεδιασμός

Ο ενεργειακός σχεδιασμός του κτιρίου περιλαμβάνει την επιλογή βιώσιμων υλικών, το φυσικό φωτισμό των εσωτερικών χώρων μέσω των εκτεταμένων υαλοστασίων, τον τεχνητό φωτισμό με λαμπτήρες LED και την εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών στοιχείων. Συγκεκριμένα στη οροφή του πρώτου ορόφου του κτιρίου έχουν τοποθετηθεί 64 m² φωτοβολταϊκών πετασμάτων, τα οποία αποθηκεύουν ετησίως την ενέργεια που καταναλώνεται κατά τη διάρκεια των γκραν πρι.