Αρχιτεκτονικό Γραφείο Τάσου Μπίρη - Σοφίας Τσιράκη & Συνεργατών

Το "Αρχιτεκτονικό Γραφείο Καθηγητού Κυπριανού Μπίρη, Τάσου και Δημητρίου Μπίρη & Συνεργατών" ιδρύθηκε το 1930. Σήμερα λειτουργεί ως "Αρχιτεκτονικό Γραφείο Τάσου Μπίρη - Σοφίας Τσιράκη & Συνεργατών" με έδρα την Αθήνα και διατηρείται από τον Τάσο Μπίρη, ομότιμο καθηγητή της σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. και τη Σοφία Τσιράκη, καθηγήτρια της σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π., με συνεργάτες αρχιτέκτονες τη Μάγδα Χαμπάλογλου και τη Σοφία Τζαβέλλα. Το γραφείο έχει εκπονήσει μελέτες ιδιωτικών και -κυρίως- δημόσιων κτιρίων, τα περισσότερα εκ των οποίων έχουν υλοποιηθεί και παρουσιάζονται στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία. Η κύρια δράση του εξακολουθεί να πραγματοποιείται μέσω συμμετοχών και βραβεύσεων σε σημαντικούς πανελλήνιους και διεθνείς αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς.

Τάσος Μπίρης
Γεννήθηκε τον Ιούνιο του 1942 στην Αθήνα. Μεγάλωσε σε περιβάλλον αρχιτεκτόνων. Ο πατέρας του Κυπριανός Μπίρης, αρχιτέκτονας και Καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και ο θείος του Κώστας Μπίρης, επίσης αρχιτέκτονας-πολεοδόμος και γνωστός μελετητής της αρχιτεκτονικής ιστορίας της Αθήνας, οδήγησαν τα πρώτα του βήματα προς την κατεύθυνση της αρχιτεκτονικής. Σπούδασε στην Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, από την οποία αποφοίτησε το 1966. Τον ίδιο χρόνο δέχτηκε πρόταση του καθηγητή Ιωάννη Δεσποτόπουλου, του οποίου ήταν μαθητής, να υπηρετήσει στην έδρα «Γενικής Κτηριολογίας και Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων» της ίδιας Σχολής, ως μέλος του διδακτικού προσωπικού. Δίδαξε στον Τομέα Ι ( του οποίου υπήρξε πρώτος διευθυντής προερχόμενος από την νεότερη γενιά διδασκόντων που εκλέχθηκαν με το Π.Δ. 123) ως Καθηγητής στην περιοχή των Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων. Κατά την περίπου 40 χρόνων δράση του εκεί διαμόρφωσε και διατύπωσε δημοσίως προσωπικές του θέσεις για το μάθημα των Συνθέσεων (ορισμός εκπαιδευτικού αντικειμένου, θεματολογίας, μεθόδων διδασκαλίας των Συνθέσεων κ.α). Πολλές από τις απόψεις του αυτές παρουσιάζονται στο πρώτο του βιβλίο «Αρχιτεκτονικής Σημάδια και Διδάγματα. Στο ίχνος της Συνθετικής Δομής» το οποίο δίδεται ως εκπαιδευτικό σύγγραμμα στους σπουδαστές και τις σπουδάστριες των μεγαλύτερων εξαμήνων. Κεντρικά θέματα αυτής της έρευνάς του, αλλά και της διδασκαλίας του, απετέλεσαν έννοιες όπως η «Κεντρική Ιδέα», η «Συνθετική Δομή σε συνάρτηση με τη Μορφή», οι «Αρχέτυπες χωρικές διατάξεις», οι «Αντίρροπες συζυγίες», η σημασία του συσχετισμού θεωρίας και πράξης στο μάθημα των Συνθέσεων κ.α. Ταυτοχρόνως, ο Τάσος Μπίρης δίδαξε ως προσκεκλημένος (άμισθος με δική του επιθυμία) καθηγητής στο νεοσύστατο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Δ.Π.Θ. στη Ξάνθη για έξι συνεχή έτη. Κατά το διάστημα αυτό, οργάνωσε τις βασικές κατευθύνσεις του μαθήματος των Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων, το οποίο τώρα εμπλουτίζουν με δικές τους ιδέες νεότεροι εκλεγμένοι διδάσκοντες του Τμήματος. Το μάθημα αυτό στηρίζεται στη χρήση του «μεταλλασσόμενου μοντέλου συνθετικών εφαρμογών», ένα διδακτικό εργαλείο δικής του επινοήσεως. Το μοντέλο αυτό σε κλίμακα 1:50 συναποτελούν τα ελάχιστα δυνατά πρωτογενή στοιχεία (στύλοι, δοκοί και επίπεδα) που συγκροτούν τον αρχιτεκτονικό χώρο στο σύστημα «δοκός επί στύλου». Με συνδυασμένους χειρισμούς του διδάσκοντα και του διδασκόμενου συντίθενται και διερευνώνται με άμεσο τρόπο βασικές – αρχέτυπες διατάξεις χώρου, όπως το αίθριο, η στοά, η άνοδος σε δεύτερο επίπεδο κτλ. Εξάλλου, υπήρξε εταίρος σε συνεργασία εξ’ αδιαιρέτου με τον αδελφό του Δημήτρη Μπίρη (αρχιτέκτονα και Επίκουρο Καθηγητή της ίδιας Σχολής, ο οποίος χάθηκε αδόκητα το 2002) του “Αρχιτεκτονικού Γραφείου Καθηγητού Κυπριανού Μπίρη και συνεργατών”. Στο πλαίσιο αυτής της ομάδας έχει εκπονήσει μελέτες ιδιωτικών και -κυρίως- δημοσίων κτηρίων. Από αυτά τα περισσότερα έχουν υλοποιηθεί και παρουσιάζονται στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία. Η κύρια δράση του στο χώρο της αρχιτεκτονικής εφαρμογής εξακολουθεί να πραγματοποιείται μέσω συμμετοχών και βραβεύσεων σε σημαντικούς πανελλήνιους και διεθνείς αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς (π.χ. Β’ βραβείο διεθνούς διαγωνισμού για το «Νέο Μουσείο Ακρόπολης», Α’ βραβείο πανελλήνιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το «Νέο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης» και Α’ Βραβείο πανελλήνιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το «Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης» κ.α.). Έχει συγγράψει σειρά άρθρων για θέματα αρχιτεκτονικής σε ελληνικά και ξένα βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες και έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επίσης, έχει συγγράψει τρία ατομικά βιβλία και έχει συμμετάσχει σε δύο συλλογικούς τόμους με θέμα την αρχιτεκτονική. Ο πρώτος αφορά τις αρχιτεκτονικές ιδέες και ο δεύτερος τη σχέση αρχιτεκτονικής και μουσικής σύνθεσης. Είναι παντρεμένος με την αρχιτέκτονα και επικ. Καθηγήτρια της Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, Σοφία Τσιράκη, επίσης μόνιμο μέλους της ίδιας αρχιτεκτονικής ομάδας. Μετά την αποχώρηση του από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων το 2009, ο Τάσος Μπίρης συνεχίζει τη δράση του ως ομότιμος Καθηγητής και παράλληλα ως δρών αρχιτέκτων.

Σοφία Τσιράκη
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Καθηγήτρια Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων της Σχολής Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π. Διπλωματούχος Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π. και μόνιμο μέλος του Αρχιτεκτονικού γραφείου Μπίρη. Είναι συγγραφέας τριών συλλογικών βιβλίων ενώ έχει επιμεληθεί διάφορες εκδόσεις. Έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις αρχιτεκτονικού έργου. Έχει διακριθεί με Α’ βραβεία σε Πανελλήνιους Αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς και έχει συλλογικό και ατομικό αρχιτεκτονικό έργο. Υλοποιημένα έργα της έχουν αποσπάσει βραβεία, ενώ άλλα, όπως το έργο «Το σπίτι- κουτί: Κατοικία και χώρος πολιτιστικών δραστηριοτήτων στο Κουκάκι» είχε προταθεί για τα βραβεία Mies Van der Rohe 2013. Το έργο «Η διάλυση του κουτιού: Πολυκατοικία στο Γκάζι» τιμήθηκε με το βραβείο 2009 - 2013 του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής, ενώ το «Βιομηχανικό Κτίριο στην Κηφισιά, βραβεύτηκε το 2016 από τις ΔΟΜΕΣ. Πρόσφατα βραβεύτηκε με το Α’ βραβείο στον Πανελλήνιο Αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για το «κτίριο Υπηρεσιών ΠΕΔΑ», στην Ελευσίνα.