Μουσείο στη Nimes με τρισδιάστατο κέλυφος

  • Elizabeth De Portzamparc

Την αρχιτεκτονική μελέτη για το "Musée de la Romanité" ανέλαβε το γραφείο της Elizabeth de Portzamparc, που κα-τέλαβε την πρώτη θέση στο διαγωνισμό που προκηρύχτηκε από την πόλη το 2011. Κτισμένο ανάμεσα στα εντυπωσιακά απομεινάρια της αρχαιότητας της πόλης και στραμμένο προς τις ρωμαϊκές αρένες, το κτίριο ορθώνεται σ' αυτό το σημαντικό χώρο της κλασικής αρχαιότητας με εξαιρετικό δυναμισμό και μια αίσθηση συμπληρωματικότητας, εξασφαλίζοντας τη θέση που του αναλογεί στην ιστορία της πόλης.
Το αρχαιολογικό μουσείο, που συντίθεται από έναν κυκλικό κτιριακό όγκο και μια ανάλαφρη ορθογώνια κατασκευή, που δίνει την εντύπωση πως αιωρείται χάρη στην πρωτοποριακή γυάλινη επένδυσή της, δημιουργεί ένα έντονο γλυπτικό αποτέλεσμα. Οι εσωτερικοί χώροι, που καλύπτουν εμβαδό 9.200 m2, περιλαμβάνουν εκθεσιακούς χώρους συνολικής επιφάνειας 3.500 m², στους οποίους εκτίθενται γύρω στα 5.000 έργα, κέντρο τεκμηρίωσης, αίθουσα συγκεντρώσεων 180 ατόμων, παιδαγωγικούς χώρους, χώρους διοίκησης και άλλους χώρους για το κοινό, όπως καφετέρια, εστιατόριο και βιβλιοπωλείο, ενώ το κτίριο περιβάλλεται από αρχαιολογικούς κήπους, που εκτείνονται σε επιφάνεια 3.400 m².

Συσχέτιση με την τοποθεσία
Επιλέγοντας ως σημείο ανέγερσης μια περιοχή μεγάλης ιστορικής σημασίας, βασική πρόκληση της μελέτης αποτέλεσε η συσχέτιση του νέου κτιρίου με τον περιβάλλοντα χώρο και η δημιουργία ενός οροσήμου διεθνών προδιαγραφών. Τοποθετημένο στη ραχοκοκαλιά αυτής της ιστορικής περιοχής, με τις ρωμαϊκές αρένες και τα τείχη να δεσπόζουν, το κτίριο δημιουργεί έναν έντονο αλλά ισορροπημένο διάλογο μεταξύ δύο κατασκευών που χωρίζονται από δύο χιλιάδες χρόνια αρχιτεκτονικής ιστορίας.
Στην επιτυχία του εγχειρήματος συνέβαλε η σχολαστική έρευνα, η οποία βοήθησε στη διαμόρφωση μιας αρχιτεκτονικής πρότασης που λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη σχέση παρελθόντος - παρόντος. Το μουσείο συνδιαλέγεται και αλληλεπιδρά με την τοποθεσία μέσω της συμπληρωματικότητας που δημιουργείται λόγω των έντονων αντιθέσεων ως προς τη γεωμετρία, τη μορφή και τα υλικά των κατασκευών. Οι απαλοί οριζόντιοι κυματισμοί, η κυριαρχία του γυαλιού, η διαφάνεια, η ανάλαφρη αίσθηση, η καθαρή και φωτεινή εμφάνιση έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις κατακόρυφες γραμμές και το στιβαρό όγκο των πέτρινων αψίδων της αρένας, που στέκονται ακάθεκτες σχεδόν δύο χιλιετίες. Αποτελώντας το όριο μεταξύ της μεσαιωνικής και της μοντέρνας πόλης, το μουσείο είναι σχεδιασμένο έτσι, ώστε να δίνει έναυσμα στους επισκέπτες για έναν αστικό αρχαιολογικό περίπατο, οργανωμένο μέσω ενός συστήματος περασμάτων και οπτικών, που τονίζουν τους θησαυρούς της ιστορίας. Παράλληλα, έξυπνες αρχιτεκτονικές λύσεις, όπως η διαμόρφωση του ισόγειου πατώματος με γυαλί, ώστε να επιτρέπεται η θέαση των αρχαιοτήτων και η διαμόρφωση ενός βατού δώματος που προσφέρει πανοραμική θέα της ευρύτερης περιοχής, συντελούν ακόμη περισσότερο στη συσχέτιση του μουσείου με την περιοχή και στην προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης.

Η δομική λύση
Κατασκευαστικά επιλέχθηκε μια σχετικά απλή αλλά "ελαφριά" δομική λύση, που αποτελείται από ένα φέροντα οργανισμό οπλισμένου σκυροδέματος με λεπτά υποστυλώματα, που κατανέμονται στο χώρο σύμφωνα με έναν ορθογωνικό κάνναβο. Η κατασκευή τηρεί τον αντισεισμικό κανονισμό της περιοχής, αλλά παράλληλα επιτρέπει τη δημιουργία μεγάλων ανοικτών χώρων και παράγει μια "ανάλαφρη" αρχιτεκτονική μορφή, δίνοντας την αίσθηση ότι το κτίριο αιωρείται. Το κατακόρυφο δομικό σύστημα, που συνθέτει μια σταθερή μονολιθική κατασκευή, χρησιμοποιείται επιπροσθέτως για τη διανομή των τεχνικών δικτύων από τα μηχανοστάσια, που είναι στρατηγικά τοποθετημένα στο υπόγειο. Ακόμη, η λιτή ορθογωνική δομή του κτιρίου και οι επίπεδες τελικές επιφάνειες διευκολύνουν την τοποθέτηση των καμπύλων γυάλινων πετασμάτων περιμετρικά και στις τέσσερις όψεις και τη δημιουργία ενός εντυπωσιακού τρισδιάστατου κελύφους.

Το τρισδιάστατο κέλυφος
Ο σχεδιασμός των όψεων του μουσείου είναι εμπνευσμένος από το ίδιο το περιεχόμενο του κτιρίου και συγκεκριμένα η πτυχωτή κατασκευή παραπέμπει στο πανάρχαιο σύμβολο της τηβέννου, ενώ τα γυάλινα πετάσματα συνθέτουν μια σύγχρονη εκδοχή των περίτεχνων ρωμαϊκών ψηφιδωτών, αντιπροσωπευτικά δείγματα των οποίων φιλοξενούνται στην έκθεση του μουσείου. Την ίδια στιγμή, οι αντανακλάσεις από τους κυματισμούς της γυάλινης κατασκευής μεταλλάσσονται ανάλογα με τις συνθήκες κατά τη διάρκεια της ημέρας αλλά και τη γωνία όρασης, δημιουργώντας ένα παράδειγμα σύγχρονης κινητικής αρχιτεκτονικής. Η πρόσοψη του κτιρίου συνεχώς μεταμορφώνεται, δημιουργώντας έναν εκφραστικό διάλογο με τη γύρω περιοχή, αντανακλώντας τα χρώματα, τα φώτα και τη ζωή της πόλης.
Για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα, η σχεδιαστική ομάδα κατέληξε σε μια πρωτοποριακή αρχιτεκτονική λύση, που επιβαρύνει όσο το δυνατόν λιγότερο το φέροντα οργανισμό και παράλληλα δεν επιβάλλει τη χρήση βαριών υποστυλωμάτων, που θα διατάρασσαν την ανάλαφρη αίσθηση της κατασκευής. Απορρίπτοντας κλασικές τεχνικές, όπως τη χρήση χυτού γυαλιού, που θα επιβάρυνε στατικά αλλά και οικονομικά το έργο, προτάθηκε ένα καινοτόμο σύστημα όψεων από πετάσματα τυπωμένων υαλοπινάκων. Τα πετάσματα αναρτήθηκαν σε κατακόρυφες λωρίδες, οι οποίες με τη σειρά τους αγκυρώθηκαν στο κτίριο χάρη στη δημιουργία ενός μεταλλικού πλαισίου από ανοξείδωτο χάλυβα. Συνολικά η πρόσοψη συντίθεται από 6.708 λωρίδες, κάθε μια από τις οποίες συγκρατεί επτά γυάλινα πετάσματα, καλύπτοντας μια συνολική επιφάνεια 2.500 m² και συνθέτοντας ένα σύγχρονο και εντυπωσιακό μωσαϊκό. Επιπλέον, το κέλυφος χάρη στη διαδοχική διαστρωμάτωση εξασφαλίζει υδατοστεγανότητα και θερμομόνωση στο εσωτερικό, ενώ φιλτράρει τους θερμούς μήνες το δυνατό ήλιο της νότιας Γαλλίας.

Περισσότερα...

Στοιχεία έργου

Αρχιτεκτονική μελέτη: Elizabeth De Portzamparc
Αρχιτεκτονική τοπίου: Meristème - Regis Guignard
Συνεργάτες αρχιτεκτονικής μελέτης: Α+Architecture, Gilles Gal
Αρχιτεκτονική μελέτη ιστορικών μνημείων: Alain-Charles Perrot
Μουσειολογική μελέτη: EDP et associes, Elizabeth De Portzamparc
Στατική μελέτη: Sarl Andre Verdier
Διαχείριση κατασκευής: Julie Couderc
Σύμβουλος πρόσοψης: RFR
Μελέτη φωτισμού: Lightec και Stephanie Daniel
Μελέτη ακουστικής: Gamba Acoustique
Εργοδότης: Κοινοτητα Nimes
Τοποθεσία: Boulevard Des Arenes, Nimes, Γαλλια
Εμβαδό: 9.100 m2
Χρόνος κατασκευής: 2012 - 2017
Συνολικό κόστος έργου: 59.500.000 €
Τεχνικά σχέδια: Hefi
Φωτογραφίες: Serge Urvoy, Aldo Ancieta

ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟ KTIRIO.GR

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΚΤΙΡΙΑ

"Reality lab". Κατάστημα μόδας στο Τόκιο

Λιγότερο από ένα μήνα χρειάστηκε η ομάδα μελέτης Miyake Design Studio, με επικεφαλής αρχιτέκτονα τον Tokujin Yoshioka, για να ολοκληρώσει τη κατασκευή του νέου καταστήματος του γνωστού σχεδιαστή Issey Miyake…

Ο παρών ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να βελτιώσει την εμπειρία περιήγησης.