Peloponnese House: Ανακαίνιση παραδοσιακής αγροτικής κατοικίας

Μια παλιά, παραδοσιακή διώροφη αγροτική κατοικία ανακαινίστηκε για μια οικογένεια με δύο παιδιά, με τους κοινόχρηστους χώρους και το υπνοδωμάτιο των γονέων να τοποθετούνται στο επάνω επίπεδο και τους χώρους των παιδιών στο κάτω, το οποίο αρχικά λειτουργούσε ως στάβλος. Για να αντιμετωπιστεί ο διαχωρισμός των επιπέδων σε σχέση με τις ανάγκες της σύγχρονης οικογενειακής ζωής, νέα λειτουργικά στοιχεία, χώροι και έπιπλα τοποθετήθηκαν με προσοχή, ώστε να δημιουργηθεί μια ρευστή κυκλοφορία σε όλο το σπίτι. Στο πλαίσιο αυτό, οι ιδιωτικές λειτουργίες του λουτρού στο κάτω επίπεδο περιορίστηκαν στο ελάχιστο, ενώ άλλες χρήσεις ενσωματώθηκαν σε έναν ανοιχτό, αισθητηριακό χώρο που λειτουργεί ταυτόχρονα ως βασικός άξονας διέλευσης.

Οι αρχικοί λίθινοι θόλοι του κάτω επιπέδου διατηρήθηκαν και αναδείχθηκαν, φιλοξενώντας από ένα υπνοδωμάτιο για κάθε παιδί, με υπερυψωμένα ξύλινα δάπεδα που ενσωματώνουν αποθηκευτικούς χώρους και επιπλέον στρώματα για φιλοξενία. Βαριές κουρτίνες επιτρέπουν τον διαχωρισμό τους από τον κοινό χώρο. Η βάση της νέας εσωτερικής ξύλινης σκάλας λειτουργεί ως καθιστικό τύπου κερκίδας, με γενναιόδωρο κρυφό αποθηκευτικό χώρο. Το στενό διάστημα ανάμεσα στις κολόνες κάτω από την επάνω βεράντα μετατράπηκε σε ένα κλειστό «λιακωτό». Ο νέος αυτός ενδιάμεσος χώρος μεταξύ σπιτιού και κήπου οργανώνεται πυκνά με χρήσεις που υποστηρίζουν την υπαίθρια διαβίωση: μικρή κουζίνα, ανάκλιντρο και ένας μικρός χώρος εργασίας. Στην άλλη πλευρά του σπιτιού, η αποθήκη μετατράπηκε σε λειτουργικό εργαστήριο.

Στον κοινόχρηστο χώρο του επάνω επιπέδου, κατασκευάστηκε ένα παραδοσιακό ξύλινο εσωτερικό «οντάς», ορίζοντας το καθιστικό με το τζάκι και δημιουργώντας αντικριστές ενσωματωμένες θέσεις καθιστικού. Απέναντι, διαμορφώθηκε ένα άνοιγμα στο ξύλινο δάπεδο που επιτρέπει άμεση πρόσβαση στο κάτω επίπεδο μέσω καταπακτής. Στην κουζίνα κατασκευάστηκε ένας «κρεβατάς» – χαρακτηριστικό στοιχείο της ελληνικής παραδοσιακής κατοικίας – ενισχύοντας τον συλλογικό χαρακτήρα του χώρου. Σε επίπεδο υλικότητας, όπως σε μια αρχαιολογική τομή, η διαδικασία της ανακαίνισης διατήρησε βασικά στοιχεία του αρχικού κελύφους, ενώ εισήγαγε νέα παραδοσιακά στοιχεία σε σύγχρονη εκδοχή.

Κρυμμένες υφές και υλικά που είχαν καλυφθεί για χρόνια αποκαλύφθηκαν· η παρουσία και η πατίνα τους διατηρήθηκαν και, όπου χρειάστηκε, σταθεροποιήθηκαν – με τις λιθοδομές να συμπληρώνονται με αδρό σκυρόδεμα. Τα ιδιαίτερα και ασυνήθιστα χρώματα των αρχικών κουφωμάτων (μουσταρδί, φυστικί και κεραμιδί κόκκινο) διατηρήθηκαν, σεβόμενα τις αυθεντικές και αυθόρμητες επιλογές των αρχικών κατασκευαστών. Η κυματοειδής στέγη από αλουμίνιο – τυπική σε βοηθητικές κατασκευές – ανακατασκευάστηκε επίσης, με την τοποθέτηση λίθων επάνω της για τη συγκράτησή της. Το προσεκτικό παιχνίδι ανάμεσα στο νέο και το παλιό επιτρέπει στην παραδοσιακή κατοικία να υποδεχθεί σύγχρονους, ευέλικτους τρόπους διαβίωσης, επανασυνδέοντάς την ταυτόχρονα με τις τοπικές παραδόσεις της οικογενειακής ζωής.

An old traditional two-story rural house was renovated for a family with two children, with the common areas and parents’ bedroom on the upper level and the children’s’ spaces on the lower level, which was originally the stable. To resolve the disconnected levels with contemporary family life, new functional elements, rooms and furniture were carefully positioned to create fluid circulation throughout the house. To achieve this, the private functions of the downstairs bathroom were reduced to their minimum, while other functions were integrated into a sensual, open room that performs equally as a central passage.

The original stone vaults on the lower level, were preserved and revealed, each hosting a bedroom for the children with raised wooden floors containing storage and extra mattresses for sleepovers, and heavy curtains that separate them from the common area. The base of the new internal wooden stair doubles as a seating tribune with a generous hidden storage area. The narrow space between the columns under the upper veranda was converted into an enclosed sun-room (‘liakoto’). This new space between house and garden is densely programmed with functions that support outdoor living and use of the outdoor space: kitchenette, daybed and a small study area. The storage room on the other side of the house was turned into a functional workshop.

Within the communal area on the upper level, a traditional wooden interior façade (‘ontas’) was constructed to designate the living room with fireplace and create facing built-in seating. Across this, a hole was cutout in the wooden floor to allow direct access downstairs via a trap door. In the kitchen, a day bed (‘krevata’) was built – a typical feature of Greek traditional houses – adding to the room’s communal character. At a material level, like an archeological excavation, the renovation process preserved elemental features of the original house while introducing new traditional elements in contemporary form.

Hidden textures and materials that had been covered for years were revealed; their presence and patina was preserved and where required, stabilized – stones were infilled with rough concrete. The exact and unusual colors of the original windows and doors (mustard, pistachio and ceramic red) were kept, respecting the authentic and spontaneous choices of the original builders. The corrugated aluminum roof - typical of storage structures – was also rebuilt, with the use of stones atop it to hold it in place. The careful play of new construction and original characteristics allows the vernacular house to accommodate new contemporary, flexible ways of living while also rerooting it in the local traditions of family life.